भेनेजुएलामा तैनाथ चिनियाँ निर्मित रडार प्रणालीहरूले अमेरिकी सैन्य गतिविधि समयमै पहिचान गर्न नसकेको हालैका रक्षा तथा सुरक्षा विश्लेषणहरूले देखाएका छन्। यी प्रणालीहरूको
असफलताका कारण अत्याधुनिक स्टेल्थ क्षमतायुक्त अमेरिकी लडाकु विमानहरू प्रभावकारी चेतावनीबिनै भेनेजुएलाको हवाई क्षेत्रभित्र वा आसपास सञ्चालन गर्न सक्षम भएका छन्। यस घटनाले भेनेजुएलाको हवाई सुरक्षा प्रणालीको प्रभावकारितामाथि गम्भीर प्रश्न खडा गरेको छ।
विश्लेषणअनुसार भेनेजुएलामा प्रयोगमा रहेका JYL-1, JY-11B र JY-27 जस्ता चिनियाँ रडार प्रणालीहरूले स्टेल्थ विमान पत्ता लगाउने अपेक्षित क्षमता प्रदर्शन गर्न सकेनन्। स्टेल्थविरुद्ध प्रभावकारी रहेको भन्ने चिनियाँ प्रविधिसम्बन्धी दाबीहरू व्यवहारिक परीक्षणमा कमजोर सावित भएको भन्दै रक्षा विश्लेषकहरूले यसलाई महत्त्वपूर्ण कमजोरीका रूपमा लिएका छन्।
सैन्य विज्ञहरूका अनुसार यस असफलताका पछाडि धेरै प्राविधिक र सञ्चालनगत कारणहरू रहेका छन्। कम उचाइमा गरिने उडान, पहाडी तथा जटिल भू–भागका कारण रडार संकेत ढाकिनु, स्टेल्थ विमानको उन्नत डिजाइन, रडार प्रणालीहरूबीच कमजोर एकीकरण, तथा अपरेटरहरूको सीमित तयारी प्रमुख कारणका रूपमा उल्लेख गरिएका छन्। यी सबै पक्षले मिलेर चिनियाँ रडार प्रणालीहरूको समग्र प्रभावकारिता घटाएको देखिन्छ।
अमेरिकी पक्षको कुरा गर्दा, संयुक्त राज्य अमेरिका का F-35 जस्ता स्टेल्थ लडाकु विमानहरू रडारबाट बच्न विशेष रूपमा डिजाइन गरिएका छन्। कमजोर रूपमा एकीकृत हवाई निगरानी सञ्जाल भएका देशहरूका लागि यस्ता विमान पत्ता लगाउनु अझै चुनौतीपूर्ण बनेको विश्लेषकहरूको भनाइ छ। यही कारण अमेरिकी विमानहरूले कुनै प्रत्यक्ष अवरोधबिनै रणनीतिक उपस्थिति जनाउन सफल भएको देखिन्छ।
यस घटनाक्रमले भेनेजुएला को हवाई सुरक्षा मात्र होइन, चिनियाँ सैन्य प्रविधिको अन्तर्राष्ट्रिय विश्वसनीयतामाथि समेत प्रश्न उठाएको छ। आधुनिक स्टेल्थ युद्धको सन्दर्भमा परम्परागत रडार प्रणालीहरूको सीमाना प्रस्ट हुँदै गएको भन्दै रक्षा विज्ञहरूले भविष्यमा प्रविधि छनोट, प्रणाली एकीकरण र सैन्य तयारी पुनरावलोकन गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याएका छन्।
