एक मधेस एक प्रदेस,लिम्वुबान र मगरात। कस्लाइ के दिने ? बांकी कती रहने त्यो कस्ले पाउने? अब यो समाचार मात्र नभै नेपाल त्यसरी बांडिने छ। त्यो हाम्रै नेताको बुद्दीमानी को उपज हो। धन्य हामी नेपाली। कुन जात कती छन,कस्ले कुन क्षत्र ओगट्छन त्यो दौतरीमा एकलव्य द्वारा लेखीएको लेख। सारै मन छुने लाग्यो।Source: http://dautari.org/2009/06/blo... June 21, 2009 नेपालको जातिगत तथ्य र तथ्यांक नेपालमा पछिल्लो जनगणना वि सं २०५८ मा सम्पन्न भएको थियो । सो जनगनना अनुसार , नेपालमा कूल जनसंख्याको १% भन्दा बढी संख्या भएका मुख्य १८ वटा जातजाति छन् । यी मुख्य १८ वटा जातिहरुको नेपाली जनसंख्यामा ८०% वर्चस्व छ जबकि बाँकि रहेको जनसंख्याको १९% भन्दा केही बढी हिस्सा बाँकि ८६ जातजातिले ओगटेका छन् । नेपालमा १०३ वटा विविध जात र १ वटा जात नखुलेको समूहको बसोवास रहेको छ भन्ने समेत राष्ट्रिय जनगणनाको लेखोटले बताएको छ । यसलाई सजिलोको लागि यसरी हेर्न सक्छौं ।जात,जनसंख्या, प्रतिशतमा र साक्षारता: अब अर्को तथ्यसंग परिचित होऔँ है त : २ जिल्लाको कूल जनसंख्याको ४०% भन्दा बढी हिस्सा एउटा मात्र जातिको सघन बसोवास भएका नेपाली जिल्लाहरू जम्मा २८ वटा मात्र छन् र ती मध्ये पश्चिम पहाडका १३ जिल्लामा खस क्षत्रीहरूको वर्चस्व छ भने अरु १५ जिल्लाहरु मात्र नेपालका यस्ता जिल्लाहरू हुन जहाँ ४०% भन्दा बढी एउटा निस्चित जातको बसोवास पाइन्छ । त्यहाँ बसोवास गर्ने तत् तत् जातिहरु र तिनीहरुको विवरण यस प्रकार छ : जात जनसंख्या कूल जनसंख्यामा % साक्षरता % क्षत्री  ३५९३४९६ १५.८० ६० .११ बाहुन   २८९६४७७ १२.७४ ७४.९० मगर  १६२२४२१ ७.१४ ५५.९० थारु   १५३३८७९ ६.७५ ४७.१२ तामाङ   १२८२३०४ ५.६४ ४५.०४ नेवार १२४५२३२ ५.४८ ७१.२२ मुसलमान   ९७१०५६ ४.२७ ३४.७२ कामी   ८९५९५४ ३.९४ ४१.२७ यादव   ८९५४२३ ३.९४ ४०.८३ राई  ६३५१५१ २.७९ ५८.१९ गुरूङ्   ५४३५७१ २.३९ ५९.७९ दमाई   ३९०३०५ १.७२ ४३.५३ लिम्बू ३५९३७९ १.५८ ५८.१२ ठकूरी  ३३४१२० १.४७ ६३.३२ सार्की ३१८९८९ १.४० ३८.३३ तेली ३०४५३६ १.३४ ५१.४२ चमार,हरिजन २६९६६१ १.१९ १९.२४ कोइरी  २५१२७४ १.११ ४३.८८ कूल  ८०.६९% राष्ट्रिय औषत ५३.७३% १) क्षत्री:  (दार्चुला ५९.२),डढेलधुरा ( ५१.३), बैतडी (४८.१) , अछाम(५३.२), डोटी (५२.७) ,बझाङ (६३.९) ,बाजुरा (५५.५), मुगु (४४.३ ), हुम्ला ( ४३.८), डोल्पा (४३.९ ) ,जुम्ला ( ६३.१) ,रुकुम (५८.४) ,सल्यान (५०.२) ‍ २) तामाङ: रसुवा ( ६३.७) , मकवानपुर (४७.३) , सिन्धुपाल्चोक ( ३९.५), नुवाकोट ( ३८.५) ३) मगर: रोल्पा (४३.८ ) , पाल्पा ( ५०.९) , म्याग्दि ( ५०.८) ४) थारू: बर्दिया ( ५२.६), कैलाली ( ४३.७) ५) लिम्बु: ताप्लेजुङ ( ४१.८ ) , पाँचथर ( ४०.३) ६) गुरुङ: मुस्ताङ ( ४५.२) , मनाङ ( ७५.२) ---( जनसंख्याका हिसाबले नेपालका सबैभन्दा साना दुई जिल्लाहरु)। ७) नेवार: भक्तपुर ( ५५.९), ललितपुर (४०.५) (३) त्यसैगरी निम्न जिल्लाहरूमा निम्न जाति समूहहरू त्यो जिल्लाको सबैभन्दा ठूलो जाति समूहको रुपमा संख्यामा बसोवास गर्छन् : १) बाहुनहरू निम्न १० जिल्लामा सबैभन्दा ठूलो जाति समूह हुन्: >> झापा,मोरङ, चितवन,श्याङजा ,कास्की, पर्वत,गुल्मि,रुपन्देही,अर्घाखाँची र कालिकोट २) क्षत्रीहरु निम्न २१ जिल्लामा सबैभन्दा ठूलो जाति समूह हुन्: >>ओखलढुङ्गा,उदयपुर,रामेछाप,दोलखा,रुकुम,सल्यान,सुर्खेत,दैलेख,जाजरकोट,जुम्ला,मुगु,हुम्ला,डोल्पा,बाजुरा,बझाङ,अछाम, डोटी, कञ्चनपुर,डडेलधुरा,बैतडी, र दार्चुला ३) नेवारहरु निम्न ३ जिल्लामा सबैभन्दा ठूलो जाति समूह हुन्: >>काठमाण्डु,ललितपुर र भक्तपुर ४) लिम्बूहरू निम्न ३ जिल्लामा सबैभन्दा ठूलो जाति समूह हुन्: >>ताप्लेजुङ,पाँचथर र तेह्रथुम ५) राईहरू निम्न ६ जिल्लामा सबैभन्दा ठूलो जाति समूह हुन्: >>इलाम,धनकुटा,संखुवासभा,भोजपुर,सोलोखुम्बु र खोटाङ ६) गुरुङहरू निम्न ४ जिल्लामा सबैभन्दा ठूलो जाति समूह हुन्: >>गोर्खा,मनाङ,लमजुङ र मुस्ताङ ७) मगरहरू निम्न ७ जिल्लामा सबैभन्दा ठूलो जाति समूह हुन्: >>तनहु,बाग्लुङ,म्याग्दि,पाल्पा नवलपरासी,प्युठान र रोल्पा ८) तामाङहरू निम्न ७ जिल्लामा सबैभन्दा ठूलो जाति समूह हुन्: >>सिन्धुली,नुवाकोट,रसुवा,धादिङ,मकवानपुर,सिन्धुपाल्चोक र काभ्रेपलाञ्चोक ९) थारुहरू निम्न ४ जिल्लामा जिल्लामा सबैभन्दा ठूलो जाति समूह हुन्: >>सुनसरी, दाङ, बर्दिया,कैलाली १०) यादवहरू निम्न ५ जिल्लामा सबैभन्दा ठूलो जाति समूह हुन्: >>सप्तरी,सिराहा,धनुषा,महोत्तरी र सर्लाही ११) मुसलमानहरू निम्न ५ जिल्लामा सबैभन्दा ठूलो जाति समूह हुन्: >>रौतहट,बारा,पर्सा,कपिलबस्तु र बाँके Posted by एकलव्य ( Eklavya) at 2:31 AM   Labels: सुचना/ जानकारि Last edited: 22-Jun-09 12:12 AM